-

Naslovna Autorski članci Gospodari pesme Gospodari pesme: Tihi, nenametljivi čovek, George Harrison

Gospodari pesme: Tihi, nenametljivi čovek, George Harrison

Pokušaj da shvatiš da je sve u tebi
Niko drugi ne može da te natera da se promeniš
I da vidiš da si stvarno samo veoma mala
I da život protiče u tebi i bez tebe

(“Within You Without You”, “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”)

George Harrison bio je gitarista, kompozitor i pevač The Beatlesa (1962-1970), najpopularnije pop-rock grupe svih vremena. Unutar velike četvorke kreativnih čupavaca iz Liverpoola, zvali su ga Third Man, čovek u senci nenadmašnog tvoračkog jezgra Johna Lennona i Paula McCartneyja , dok je u muzičkim krugovima bio poznat kao The Quiet Man (tihi, nenametljivi čovek).

George Harrison je kompozitor nekih od najlepših pesama unutar besmrtnih The Beatlesa – od “Taxman” i “While My Guitar Gently Weeps”, do “Something” ili “Here Comes the Sun”, “For You Blue” ili “I Me Mine”, ne zaostajući magijom besmrtnosti i nakon raspada grupe – od prelepe “My Sweet Lord, preko božanstvene “Give Me Love“, do nezaboravnih “Got My Mind Set on You” ili “She’s My Baby”.

Rođen je u Liverpoolu, 25. februara 1943. godine, kao najmlađi od četvoro dece Harolda i Louise Harrison. Majka je radila kao prodavačica, a otac mu je bio kondukter koji je radio kao upravitelj broda. Od malih nogu George je bio zaljubljenik u muziku, gitare i razuzdani svet rock & rolla. 1956. godine doživeo je otrkovljenje. Naime, dok je vozio bicikl, čuo je pesmu Elvisa Presleyja “Heartbreak Hotel” iz obližnje kuće. Upravo je ona potstakla njegovo interesovanje za muzikom. Često je sedeo u zadnjoj klupi crtajući gitare u školskim knjigama, što je jednom prilikom i prokomentarisao: Bio sam potpuno opsednut gitarama. 

Prvu akustičnu gitaru George je dobio od oca, a od porodičnog prijatelja naučio je kako da izvodi pesme “Whispering”, “Sweet Sue” i “Dinah”. Inspirisan muzikom Lonija Donegana, zajedno sa svojim bratom i prijateljem, formirao je grupu Rebels. Na autobuskoj liniji 56  dogodio se sudbonosni susret njega i Paula McCartneyja, tada član grupe johna Lennona, Kvorimen. Ubrzo je počeo da se druži sa grupom i “uskakao” kao gitarista po potrebi, sve do vremena kada je napunio 15. godina i tek tada bio prihvaćen kao punopravan član. Napustio je školu sa 16 godina i nekoliko meseci radio kao šegrt električara u lokalnoj robnoj kući. Tokom prve turneje po Škotskoj 1960. godine, koristio je pseudonim Carl Harrison, odajući počast Carlu Perkinsu.

Iste godine, nastaje grupa The Beatles. Prvi boravak benda u Hamburgu je završen prerano, jer je George deportovan zbog toga što je bio previše mlad da radi u noćnim klubovima. U decembru 1961. godine menadžer im postaje Brian Epstein, koji podiže ugled grupe i obezbeđuje im ugovor sa kompanijom EMI-Parlophone. Prvi singl kojisu objavili bio je „Love Me Do“, a debitantiski album „Please Please Me“, sa početka 1963, godine. Tada je i zvanično počela Beatlemanija. Na njihovom drugom albumu, „With the Beatles“ iz 1963. godine, našla se Georgeova prva solo napisana pesma „Don’t Bother Me“. Kao i sve naredne, donela je produhovljenu liriku i odisala jedinstvenom unutrašnjom smirenošću i setnom pomirljivošću. Bili su to nežni titraji jedne čudesne, smirene duše, jednog sanjara, koji se suprotstavljao ultimativnim pravilima materijalističkog sveta.

Od 1965. godine George je počeo da se insteresuje za folk rock muziku, kakvu je stvarao Bob Dylan, kao i za klasičnu indijsku muziku kroz sviranje sitara (tradicionalnog instrumenta). Prva pesma u kojoj je eksperimentisao sa zvukom sitara nalazi se na albumu “Rubber Soul”“Norwegian Wood (This Bird Has Flown). Kasnije je ovaj album nazvao svojim omiljenim albumom The Beatlesa. Naredni “Revolver” iz 1966. godine, sadržao je tri Georgeove kompozicije “Taxman”, “Love You To” i “I Want to Tell You”.

Krajem 1966. godine, Georgeovi interesi se razilaze sa interesima ostalih članova The Beatlesa, što se ogleda u njegovom okretanju ka istočnjačkim guruima i religioznim liderima koji su prikazani na omotu albuma “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” iz 1967. godine. Njegova solo kompozicija na ovom albumu “Within You Without You”, inspirisana je Indijom i na njoj ni jedan od drugih članova grupe nije radio. 1968. godine stvara pesmu “The Inner Light”, koju snima u EMI studiju u Mumbaiju uz saradnju sa lokalnim sviračima na tradicionalnim indijskim instrumentima. 

Veliki uticaj na kraj Georgeove karijere u The Beatlesima imalo je jačanje prijateljstva sa Bobom Dylanom i grupom The Band. Njihove ideje o stvaranju muzike kao i stav o potrebi jednakosti svih članova benda bile su istovetne, što nije bio slučaj sa The Beatlesima, kod kojih su dominantne figure bili John i Pol. Tokom snimanja albuma “The Beatles” 1968. godine, počele su prve ozbiljnije tenzije u grupi, što kulminira kratkotrajnim odlaskom iz grupe Ringa Starra. Na ovom besmrtnom, popularno nazvanom Belom albumu, našla se i jedna od najveličanstvenijih pesama Georga Harrisona “While My Guitar Gently Weeps“. Ona poseduje gotovo nestvarnu muzičku lepotu, bluz emociju čoveka koji iskreno i čisto voli i čija gitara u nežno jeca. George je kao inspiraciju za nju našao u Kineskoj knjizi mudrosti “I Ching”, a odsvirao ju je uz pomoć prijatelja i muzičara Erica Cleptona.

Ponovne tenzije u The Beatlesima nastale su na stvaranju albuma “Let It Be” 1969. godine. George napušta grupu, ali pristaje da se vrati dvanaest dana kasnije. Odnosi u  se popravljaju tokom snimanja njihovog poslednjeg albuma “Abbey Road”, na kome su se našle Georgeove najznačajnije pesme “Here Comes the Sun” i “Something”. “Here Comes the Sun” je neponovljiva i neopisivo lepa lirska slika, metafora rađanja nove ljubavi. Eric Clapton, jednom prilikom prisetio se kako je ova pesma nastala: Bilo je divno prolećno jutro i sedeli smo na vrhu velike poljane koja se graničila sa mojim dvorištem. Imali smo gitare u rukama i prebirali po žicama kada je Harison iznenada počeo da peva … bila je to duga i hladna zima… i deo po deo, završio je pesmu pre nego što je bilo vreme za ručak.

Pre raspada The Beatlesa, George je već snimio i izdao dva solo albuma: “Wonderwall Music” (prvi na kome su radili i indijski muzičari Aashish Khan i Shivkumar Sharma
) i “Electronic Sound“. Poslednje zajedničko snimanje sa grupom dogodilo se 4. januara 1970. godine, kada su snimali  pesmu “I Me Mine”.

Naredni, trostruki solo album Georga Harrisona “All Things Must Pass” iz iste godine, sastojao se od dve ploče njegovih pesama, uglavnom ostavljanih po strani u vreme rada sa The Beatelsima i jedne ploče snimljene sa prijateljima poput benda Dealaney & Bonnie,  Bedfinger, Erica Claptona, Ringo Starra i Klausa Voormanna.

Bila je to niska bisera, jedan od njegovih kreativnih vrhunaca, nesumnjivo Georgeov najbolji solo album sa pesmama poput “May Sweet Lord”,” What Is Life”, “Hear Me Lord”. Prva od pobrojanih, ostaće zaštitni znak njegovog solo rada, njegova verovatno najpopularnija pesma. Ipak, u vreme pojavljivanja ona je izazvala burne reakcije kao previše religiozna, kao mogući plagijat pesme “He’s So Fine” grupe The Chiffons (što se i dokazalo) kao i zbog istovremenog hrišćanskog speva aleluja i hinduističke mahamantre Hare Krishna koje se pominju u pesmi.

Georgeova razmišljanja o pesmi bila su sledeća: Razmišljao sam dugo da li da snimim ,,My Sweet Lord“ ili ne. Kada sam je pisao, mislio sam da sam se stvarno posvetio nečemu. Mnogi ljudi će me mrzeti, jer se ljudi plaše nepoznatog. To je ljudski instinkt. Poenta je da sam stavio glavu na panj… Ali ne mogu svi pevati bi bap bejbi.

Odgovorivši na molbu indijskog muzičara Ravi Shankara, George organizuje humanitarni događaj, koncert za Bangladesh, 1. avgusta 1971. godine, privukavši više od 40.000 ljudi u  Madison Square Garden. Cilj manifestacije bio je da se prikupe sredstva za pomoć izbeglicama tokom Bangaldeshkog oslobodilačkog rata. Opisana je kao inovativni prethodnik mnogih humanitarnih koncerata velikih razmera, poput Live Aid. Trostruki album “The Concert for Bangladesh” je objavljen iste godine, a godinu dana kasnije 1972. godine i film koncerta.

1973. godine izlazi album “Living in the Material World”, nakon kojeg je usledio Georgeov višegodišnji umetnički i kreativni pad.

U novembru 1974. godine započeoje  svoju 45-odnevnu turneju pod nazivom Dark Horse. Pojedine slušaoce razočarao je prerađenim pesmama The Beatlesa, što su oni okarakterisali kao uvredljiv čin. Upala grla, zbog kojeg mu je glas zvučao neprirodno dovelo je do negodovanja kritike i publike, koja je turneju prozvala “mračno promuklom”. George je bio toliko razočaran da nije održao ni jednu turneju do 1990. godine. U decembru 1974. godine objavio je “Dark Horse”, album koji mu je doneo najlošije kritike u njegovoj karijeri. Izdvojila se pesma “Far East Man” koju je napisao zajedno sa Ronniem Woodom, a tu je i obrada klasika “Bye Bye Love” kao parodija na Georgeov razvod nakon deset godina braka od supruge Pattie Boyd, koja se kasnije udala za Erica Claptona.

Usledili su albumi “Extra Texture (Read All About It)” iz 1975. godine, sa hitovima “You” i “This Guitar (Can’t Keep from Crying)”, koja predstavlja nastavak pesme “While My Guitar Gently Weeps” i albumThirty Three & 1/3 iz 1976. godine, na kojem se George u pesmi “This Song” podrugljivo osvrnuo na aferu sa pesmom “My Sweet Lord”. Album jednostavnog naziva “George Harrison” je objavljen 1979. godine.

Iste godine, sa svojom drugom suprugom Oliviaom, George je dobio sina Dhanija. Na albumu je ponovo svirao Eric Clapton, jer su se pomirili posle skoro 5 godina zategnutih odnosa. Pesmu sa ovog albuma “Love Comes to Everyone“, Eric Clapton je kasnije uvrstio na svoj album “Back Home” iz 2005. godine.

U decembru 1980. godine ubijen je John Lennon, a George nije uspeo da reši neke njihove nesuglasice u vezi svoje autorizovane biografije “I Me Mine”.U posebno teškom emotivnom stanju, 1981. godine uspeo je da objavi album “Somewhere in England.” Pesma sa ovog albuma “All Those Years Ago” je posvećena upravo uspomeni na Johna.

Album “Gone Troppo” objavljen je 1982. godine, i nije privukao neku naročitu pažnju, pa je usledila petogodišnja pauza u muzičkoj karijeri Georga Harrisona. U tom periodu se posvetio filmskoj produkciji. Na rock scenu vratio se sa fenomenalnim albumom “Cloud Nine”, koji je objavljen 1987. godine. Na njemu su se našli hitovi poput “Cloud Nine”, “Devil’s Radio”, “Fish on the Sand”, “When We Was Fab” i najveći hit na albumu “Got My Mind Set on You”. Bio je to trijumfalni povratak.

Sledeće godine je osnovana supergrupa Traveling Wilburys. Pored Georga u njoj su bili i Bob Dylan, George Harrison, Jeff Lynne, Roy Orbison i Tom Petty. Objavili su dva izvanredna albuma pitkog pop-rocka, s tim što su drugi snimili bez Roya Orbisona, koji je u međuvremenu preminuo. Početkom devedesetih godina, George Harrison i Eric Clapton bili su na velikoj svetskoj turneji, sa koje je 1992. godine objavljen uzbudljiv koncertni album “Live in Japan”

Tokom devedesetih godina, budući da je bio strastveni pušač, George je oboleo od raka pluća koji je početkom dvehiljaditih metastazirao na mozak. Poslednje dve godine svog života, proveo je u krugu porodice i borio se sa opakom bolešću. Vreme je provodio u pisanju i snimanju pesama za novi album “Brainwashed”, zajedno sa svojim sinom, koji ga je posthumno objavio 2002. godine, te organizovao veliki koncert u očevu čast, na kojem su nastupili svi njegovi prijatelji iz sveta muzike, predvođeni Ericom Claptonom.

George Harrison je preminuo 29. novembra 2001. godine u Los Angelesu. Po svojoj poslednjoj želji je kremiran, a pričalo se da je njegov pepeo prosut u reku Gang, što nije zvanično potvrđeno.

Čudesni svet njegove poetike i njegova lepršava, mistična i nadasve senzibilna muzika, iznedrila je nešto vanvremensko. U nestvarno senzualnim tonovima njegove gitare čuju se damari tihog srca i setne duše jednog nenametljivog čoveka, čoveka iz senke, prepunog duhovnosti i empatije, jednog neponovljivog umetnika.

 

 

 

POSTAVI ODGOVOR

Unesite svoj komenar!
Unesite svoje ime ovde

Izdvajamo

Još zanimljivih tekstova
Odabrano samo za tebe