fbpx

-

Naslovna Autorski članci TOP 10 Rat, mir i rock 'n' roll - Top 10 pesama o ratu u Vijetnamu

Rat, mir i rock ‘n’ roll – Top 10 pesama o ratu u Vijetnamu

rat u vijetnamu usa vietnam war balkanrock

NIJEDAN RAT NIJE DOBAR, OSIM ZVEZDANIH! MIR I LJUBAV!

Tell us about Vietnam, man! War in Vietnam? War in Viet…fuckin’… nam! …There is only one thing I can say about the war in Vietnam. In Vietnam…

“Forrest Gump”, 1994.

Ovo je poslednje što smo mogli da čujemo iz obraćanja Forresta Gumpa okupljenima u Vašingtonu za vreme oštrih protesta protiv rata u Vijetnamu, jer su jadničku isključili mikrofon dok je bio usred “žvake” i tako uskratili javnost za istinu o vojnoj intervenciji Amerike u ovoj azijskoj zemlji. Naravno, Forrest Gump je samo lik iz istoimenog filma – fikcije, ali koji je, na satiričan način, objasnio geopolitička, kulturna i druga sociološka zbivanja u Americi i svetu, tako što je svedočio brojnim istorijski značajnim trenucima s druge polovine XX veka. Tako je upravo on, odgovoran za čuveni Elvisov ples, ali isto tako i svedok događaja za vreme rata u Vijetnamu. Da stvar prenesemo u stvarnost, povratnici iz Vijetnama u Ameriku nosili su u sebi istinu o stradanjima, ali svoju priču nisu uspeli da prenesu širokim masama, jer je američki establišment radio ono što najbolje zna, a to je gušenje slobode medija. Prošlo je 45 godina od završetka rata u Vijetnamu. Čekaj, rat je završen? Hm. Međutim, nećemo se na ovom mestu baviti samim ratom i političkim prilikama koje su mu prethodile, kao i posledicama istog, već ćemo se baviti porukama mira i ljubavi, koje su paralelno jačale sa njim. Širom Amerike su organizovani mirni protesti protiv rata i masovne mobilizacije mladih Amerikanaca. Jačali su pokreti mladih ljudi koji se nisu mirili sa činjenicom da neko u njihovo ime, iz njima nepoznatih razloga, vrši razaranja i ubijanja. Bila je to nova mladost sa novim idejama i porukama.

Everything is about to explode, Jim! I can feel it in the air! People are gonna fight or fuck! Love or kill! Vietnam is right out there! Sides have been chosen! Everything is in flame, Jim! The planet is screaming for change, Morrison, we’re gonna make the myths!

“The Doors”, 1991.

Da, strane će se uvek izdvojiti, jer će uvek biti huškača na rat, onih koji će zarad novca i moći ići protiv mira i čovečnosti, ali će uvek biti i one zdravorazumske protivteže koja će širiti poruke mira i ljubavi.

Masovne proteste mladih ljudi protiv rata, morao je da prati i ritam slobode, a on je dolazio iz muzike koja je bila sinonim za mir, ljubav i slobodu – organizovane histerije mladih, koja se zove rock ‘n’ roll.  Sa porukom mira i ljubavi, Balkanrock se potrudio da sačini listu od top 10 antiratnih pesama, koje za temu imaju rat u Vijetnamu.

10. Hair – Let The Sunshine In

Svi dobro pamte muziku iz kultnog filmskog klasika “Hair” (“Kosa”), reditelja Miloša Formana. Snimljen 1979. godine, film se bavi temom iz istoimene predstave sa Brodveja, “Hair: An American Tribal Love – Rock Musical” iz 1969. godine, a koja za priču ima antiratnu propagandu, koja je prikazana kroz hipi pokret, koji je rastao s kraja šezdesetih godina dvadesetog veka. Duge kose i rock ‘n’ roll. Bio je to novi način života koji je odudarao od života u ratom zadojenoj Americi. Pesma “Let The Sunshine In” epohalno zatvara film, a pevaju je marinci, koji marširaju prema vojnom avionu, koji leti za Vijetnam, i koji kupuju kartu u jednom pravcu. Horski završetak pesme, koji je otpevalo pleme na grobovima palih boraca, epska je konkluzija ovog velikog dela.

9. Barry McGuire – Eve Of Destruction

Pesmu “Eve Of Destruction” komponovao je i napisao Američki kompozitor i pisac P. F. Sloan 1964. godine. Pesma je pretrpela više obrada, ali je najpoznatija ona koju je uradio Barry McGuire. S obzirom da govori o socijalno-političkim temama tog perioda, pesma se dotiče rata u Vijetnamu, mogućeg nuklearnog rata, pokreta za ljudska prava, previranja na Bliskom Istoku, ali i američkom svemirskom programu, koji sprovodi NASA. Ocenivši da sadrži kontroverzne tekstove, koji se mogu okarakterisati kao antiratna propaganda, američka vlada je zabranila emitovanje pesme na radio stanicama.

8. Charlie Daniels Band – Still In Saigon

Pesmu koju je napisao Dan Daley 1981. godine objavila je grupa Charlie Daniels Band godinu dana kasnije. Pesma prati istinitu priču o ratnom veteranu, koji se nakon više od  godinu dana od prisilne mobilizacije i boravka u Vijetnamu, vratio kući, ali koji više nikada nije bio isti. Nisu bile iste ni okolnosti u njegovoj porodici i društvenom okruženju. Doživeo je trenutak da bude nazivan “ubicom” od strane rođene braće i izopštenje iz društvene sredine u kojoj je živeo. Pored svega, načeo ga je post-traumatski stresni sindrom koji je jačao sa godinama, a koji se manifestovao kroz konstantno proživljavanje traumatskih događaja iz Sajgona, koji, iako ga je akter iz priče napustio, nije napustio njega.

“I am still in Saigon in my mind”!

7. Buffalo Springfield – For What It’s worth

Iako se “For What It’s Worth” smatra antiratnom pesmom, Stephen Stills je inspiraciju za pesmu našao u neredima koji su se desili na Sunset Stripu u Los Anđelesu, novembra 1966. godine. U pitanju je serija sukoba između policije i pripadnika hipi pokreta. Naime, lokalno stanovništvo i preduzeća bili su iznervirani što gomile mladih ljudi, koji posećuju noćne klubove duž Stripa, izazivaju zastoj u javnom saobraćaju te su, kao odgovor, uticali na gradsku vlast da donese propise koji bi uveli policijski čas i zabranu kretanja na Sunset Stripu nakon 22 časa. Međutim, mladi obožavaoci muzike smatrali su da novi zakoni krše njihova građanska prava pa je u  subotu, 12. novembra 1966. godine, ceo Sunset Strip bio izlepljen lecima koji su pozivali ljude da se pridruže protestima. Čak su i neke radio stanice u Los Anđelesu, koje su emitovale rock muziku, najavile miting ispred kluba Pandora’s Box, koji se nalazio na uglu Sunset Bulevara i Crescent Heightsa. Te večeri se čak 1.000 mladih demonstranata, uključujući i buduće poznate ličnosti kao što su Jack Nicholson i Peter Fonda, okupilo da izrazi protest protiv policijskog časa. Iako su protesti počeli mirno, prerasli su u sukobe koji su se nastavili naredne noći, ali i periodično tokom ostatka novembra i decembra. Brojni klubovi duž Sunset Stripa su tokom nereda zauvek prestali sa radom. Iako nema direktne veze sa ratom u Vijetnamu, pesma “For What It’s Worth” zbog priče koja se krije u pozadini, svakako zaslužuje da se nađe na našoj listi.

6. The Doors – The Unknown Soldier

Pesma “The Unknown Soldier” grupe The Doors bila je prvi singl sa albuma “Waiting For The Sun” koji je objavljen 1968. godine za Elektra Records. Pesma je bila Morrisonova reakcija na rat u Vijetnamu, kao i na predstavljanje istog u medijima od strane američkih vlasti. Stihovi poput “Breakfast where the news is read/ Television children fed/ Unborn living, living dead/ Bullets strikes the helmet’s head”, upravo govore o  medijskoj cenzuri prilikom prezentovanja događaja iz Vijetnama američkoj populaciji okupljenoj oko TV ekrana.

5. Billy Joel – Goodnight, Saigon 

Pesmu “Goodnight, Saigon” napisao je i komponovao Billy Joel za album “The Nylon Curtain” iz 1982. godine, a koju, u vidu naracije, peva vojnik – marinac, koji umesto reči “Ja”, koristi reč “Mi”, aludirajući tako na sve vojnike, koji dele iste strahove i  sudbinu u ovom ratu.

4. Plastic Ono Band – Give Peace A Chance 

Čitave 1969. godine univerziteti širom Amerike odjekivali su protestima protiv rata u Vijetnamu. John Lennon je često pozivan da iznese svoje mišljenje u vezi rata i protesta, a njegovi odgovori su uvek bili isti: “Sve što govorim jeste da date šansu miru”. Na insistiranje Joko Ono, Lennon je napisao pesmu “Give Peace A Chance” koja je snimljena sasvim spontano u njihovoj spavaćoj sobi. Naime, uz pomoć Tomija Smodersa za akustičnom gitarom, nekog NN lica koje je otvaralo i zatvaralo vrata dajući ritam i glasova disk-džokeja Mareja D Keja, pevačice Petjule Klark, Timotija i Rouzmeri Liri, raznih novinara i kandaskog ogranka hrama Rada Krišna, napev od osam stihova uzdignut je do visina večne antiratne himne. Lennon, koji je ovog puta bio u beloj pidžami, pevao je iz kreveta. Pesma “Give Peace A Chance” predstavlja pravi Lennonov prilog mirovnom pokretu, postavši trenutni hit, koji su ljudi okupljeni na antiratnim skupovima pevali u mnogim zemljama.

“Nije bilo bitno što je producent u studiju dodao još glasova osim onih prisutnih, kako bi refren dobio na težini, niti što su reči koje je Lennon pevao između refrena bile nepovezane besmislice (jedna od tih reči “masturbacija” je, u štampanom tekstu na omotu zamenjena rečju “mastikacija/žvakanje”, jer je poruka pesme bila suviše važna da bi se rizikovalo da je neke radio stanice zabrane zbog šaljivog pominjanja reči “onanija”).Bilo je bitno to da je ta pesma u devet reči engleskog jezika i dva akorda sažimala ono što su želeli da izraze milioni ljudi. Stvaranje slogana i njegovo smeštanje u najjednostavniju muzičku radnju  – u tome je Džon bio nenadmašan. Singl je objavljen pod imenom Plastic Ono Band, “Give Peace A Chance” predstavljao je Džonovu prvu avanturu izvan Beatlesa.” – Rej Konoli, “Biti Džon Lenon, život bez spokoja”

3. Edwin Starr – War

Pesma “War” Edwina Stara nastala je 1970. godine i smatra se jednom od najboljih antiratnih pesama ikad. Postavlja svima lako pitanje, koje glasi “War, huh, yeah, what is it good for?” Odgovor je, naravno, da rat ne vodi ničemu dobrom! Ako je tako, zašto ga ima? Evo teme za razmišljanje, dok slušate poruke koje vam Star poručuje.

2. Creedence Clearwater Revival – Fortunate Son 

Pesma “Fortunate Son” grupe Creedence Clearwater Revival prvobitno je objavljena kao singl, da bi svoje mesto zauzela na njihovom četvrtom studijskom albumu “Willy And The Poor Boys” iz 1969. godine. Odmah nakon objavljivanja, postala je himna antiratnih protesta. John Fogerty, gitarista i pevač Creedence Clearwater Revivala rekao je: “It’s the old saying about rich men making war and poor men having to fight them”.

1. The Animals – We Gotta Get Out Of This Place

“We gotta get out of this place
If it’s the last thing we ever do
We gotta get out of this place
’cause girl, there’s a better life for me and you!”

Muzičko savršenstvo u vidu pesme “We Gotta Get Out Of This Place” grupe The Animals ugledalo je svetlost dana 1965. godine i odmah nakon objavljivanja steklo planetarnu popularnost. Pesma je ubrzo postala i hit među američkim vojnicima za vreme rata u Vijetnamu. Naime, Amerika je slala u Sajgon tada veoma popularne disk-džokeje koji su puštali muziku sa razglasa i tako podizali moral američkim trupama. Upravo je njima u čast snimljen film “Good Morning, Vietnam!” iz 1987. godine, sa slavnim i nikad prežaljenim glumcem Robinom Vilijams u glavnoj ulozi. Upravo je pesma “We Gotta Get Out Of This Place”bila ta, koja se, na zahtev vojnika, najviše emitovala i koju su isti obožavali. Sve je rečeno u naslovu pesme.

Koja pesma je, po vašem mišljenju, zaslužila da se nađe na našoj listi?