25 godina od smrti Kurta Kobejna: Top 10 pesama grupe Nirvana

“Generacija X koja je došla nakon panka,  svoj osećaj nemoći, neshvaćenosti i otpadništva, pronašla je u grunge muzičkom stilu, kao najautentičnijem izrazu, sa takvim kreativnim nabojem da, posustaloj muzičkoj industriji XX veka, da poslednju veliku injekciju, i zajedno sa njim, XX vekom, završi i sa erom milionskih tiraža u Rock N Roll – u. Nirvana je, u tom talasu, dala idealno – tipski izraz generacije koja je, estetiku muzičkog izraza i poezije razbijenog smisla, paradoksalno pretvorila u smisleni umetnički izraz, feeling i vibe. Svemu tome, harizma Kurta Kobejna, koja i danas ne prestaje, dala je poseban lični pečat, koji se i dalje oseća kao izraz življenja sopstvene umetnosti, sa gorkim ukusom samodestrukcije, koja bol i otuđenost odrastanja na kraju XX veka transportuje u večnost.” – sociolog Miloje Grbin.

Prošlo je 25 godina od smrti Kurta Kobejna, ali lik i delo ovog umetnika ne gube na značaju i ne blede, već, naprotiv, muzika i pesme grupe Nirvana nastavljaju da oblikuju svest i muzički ukus miliona mladih ljudi širom sveta. Iako je živeo samo 27 godina, Kurt Kobejn (20.02.1967. – 05.04.1994), glasnogovornik neshvaćenih, otuđenih i neprilagođenih, ostavio je neizbrisiv trag u rok muzici, kao i pop kulturi uopšte.

U čast i sećanje na velikog umetnika, predstavljamo vam top 10 pesama grupe Nirvana.

10. Rape me, In Utero (1993)

Pesmu provokativnog naziva, “Rape me” (“Siluj me”), napisao je  i komponovao Kurt Kobejn, u vreme kada je bend završavao svoj drugi po redu studijski album “Nevermind” iz 1991. godine. Pesmu je Kobejn prvobitno izvodio na akustičnoj gitari,  da bi je konačno uobličio u snažnu grunge stvar, sa prepoznatljivim rifom i reskim zvukom električne gitare. Pesma je izdata kao drugi singl, uz pesmu “All Apologies”. Iako nije doživela veliki uspeh u Americi, pesma se našla na 32. mestu engleske top liste. I danas, ova pesma ne ostavlja ravnodušnim svojim tekstom, prepoznatljivim rifom i jasnom kritikom društva.

9. Something In The Way, Nevermind (1991)

“Nevermind” je album koji je Nirvanu učinio svetski poznatim grunge rock bendom, ali i učinio da stvari na svetskoj muzičkoj sceni više nikada ne budu iste.  Something in the way je poslednja, dvanaesta po redu pesma na albumu, koja je savršeno zaključila ovo muzičko remek delo, i koja pokazuje drugu, nežniju i emotivniju stranu Nirvane, a naročito Kobejna, koji rečima poput “Underneath the bridge, turp has sprung a leak, and the animals I trapped have all become my pats…” secira svoju prošlost i otkriva detalje iz svog detinjstva,  i kako je, dok je lutao kao beskućnik rodnim Aberdinom,  spavao pod mostom, dok su mu jedino društvo pravile životinje koje bi ulovio. Iako je emocija iz pesme uhvaćena u studijskoj verziji,  uživo unplugged izvođenje pesme  na MTVu, u Njujorku 1993. godine, smatra se najboljom.

8. In Bloom, Nevermind (1991)

Prvobitno napisana kao žestoka hardcore punk stvar, In Bloom je  nastala kao reakcija na  sve veći broj ljudi izvan underground muzičke scene, koji su posećivali koncerte Nirvane nakon objavljivanja njihovog prvog albuma “Bleach”, a koje je Kobejn prezirao, o čemu svedoče stihovi  “He’ s the one who likes our pretty songs, and he likes to sing along and he likes to shoot his gun but he knows not what it means…” Konačna, sporija verzija pesme koja se našla na albumu “Nevermind”, naišla je na odličan prijem kod šire publike, i bitno je doprinela komercijalnom uspehu albuma.  Kao reakciju na neočekivani uspeh pesme i odličan prijem kod onih na koje se pesma odnosi i koje ismeva, bend je snimio čuveni crno – beli spot, koji prikazuje Nirvanu kao boys bend, a trojac kao dobre momke, sa urednim frizurama i skupim odelima, koji poput kultnih pop bendova iz šezdesetih, pevaju pesmice hiljadama napaljenih devojčica, koje u euforiji urlaju iz sveg glasa i bacaju bruseve na stejdž.

7. Dumb, In Utero (1993)

“I’ m not like them but I can pretend The sun is gone but I have a light The day is gone but I’ m having fun I think I’ m dumb or maybe just happy”. U intervjuu za Melody Maker od 21. avgusta 1993. godine, Kobejn je rekao da pesma “Dumb” govori o mnogim ljudima koji svoj lični intelektualni razvoj guše gledajući televiziju deset sati dnevno i uživaju u tome. Pesma sporijeg ritma, sa svedenom ritam sekcijom Grol – Novoselić, Kobejnovo (gotovo kroz zube) tiho pevanje, blago pojačanje ritma u toku refrena, kao i nežni zvuci gudača, savršeno rade u službi pesnikovih satiričnih stihova i na visini su zadatka.

6. Aneurysm, Incesticide (1992)

Burni odnos Kurta Kobejna sa bubnjarkom benda Bikini Kill,Tobi Vejl (Toby Vail), bio je inspiracija za brojne emocijama nabijene pesme grupe Nirvana, među kojima je i singl “Aneurysm”, objavljen kao B strana singla Smells like teen spirit. “Love you so much it makes me sick”, glase reči ove tvrde grunge stvari. Tobi Vejl je možda razlog za KobejnovAneurysm“, ali ubrzo nakon izdavanja singla, Kobejn je započeo romansu sa Kortni Lov (Courtney Love), koja će postati inspiracija za mnoge druge pesme. Iako se “Aneurysm” nije našao ni na jednom studijskom albumu, postao je deo redovnog repertoara na koncertima Nirvane, obožavan od strane fanova.

5. Drain You, Nevermind (1991)

Kobejn je napisao mnoge pesme pre nego što su ugledale svetlost dana na albumu Nevermind, ali je pesma “Drain You”, nastala u studiju, za vreme rada na albumu. Iako, Kobejn nikad nije otkrio ko mu je poslužio kao inspiracija za pesmu, pretpostavlja se da je to bila Kortni. Kobejn je jednom prilikom izjavio da je pesma “Drain You” jedna od najboljih Nirvaninih pesama i da je sviraju na gotovo svakoj svirci. Kobejn je, u intervjuu za RolingStone magazin iz 1993. godine, rekao: “I think there are so many other songs that I’ve written that are as good as ‘Smells Like Teen Spirit’, like ‘Drain You.’ I love the lyrics, and I never get tired of playing it. Maybe if it was as big as ‘Teen Spirit,’ I wouldn’t like it as much.”

4. Come As You Are, Nevermind (1991)

Jedna od najpopularnijih pesama sa albuma “Nevermind” je svakako “Come as you are” koja prvobitno i nije bila planirana za ovaj album. Ova pesma, na kontradiktoran način govori o tome kako očekujemo da se ljudi ponašaju. Lagane note i melodični ritmovi daju slušaocu privid uljuljkanosti i prihvaćenosti, da bi potom usledile reči “No I don’t have a gun” od kojih prolazi jeza. Kobejn je rekao da je želeo da ovom pesmom pokaže kako je njegova poezija pisana za svet a ne za pojedinca i kako u ovom poremećenom svetu ima mesta za svakoga.

3. Heart Shaped Box, In Utero (1993)

Oko značenja pesme Heart Shaped Box postoji podeljeno mišljenje. Kao i većina pesama Nirvane, tekst ostavlja slušaocu prostor za projekciju svojih najdubljih želja, fantazija ali i strahova. Kako je Kobejn naveo, inspiraciju za pesmu je dobio kada je gledao dokumentarac o deci oboleloj od raka. Sa druge strane, ideja za naslov pesme nastala je kada je dobio poklon, kutiju u obliku srca, od Kortni Lov. Posebnu dimenziju ovoj emotivnoj pesmi, dao je spot koji je režiran prema Kobejnovim idejama, a koji sadrži religijske momente, i depresivne scene bolničkog lečenja.

2. Lithium, Nevermind (1991)

Koliko je album Nevermind dobar, svedoče hitovi koji se na njemu nalaze, a jedan od njih je svakako “Lithium”. Ovo četiri minuta dugo remek delo stoji rame uz rame sa nosiocem Nevermind albuma, pesmom Smells Like Teen Spirit. Pesma govori o čoveku koji ostaje bez ljubavi svog života, koju odnosi smrt, a koji izlaz iz patnje pronalazi u religiji i Bogu. Akter iz pesme “uzima” religiju kao lek litijum, kako bi pronašao izlaz iz ništavila u kojem se našao i kako bi pronašao snagu da ne “pukne” i ne pođe za onom koje više nema.  Pesma počinje lagano, uz zvuk gitare i čuveni stih:“I’ m so happy  because today I found my friends they’ re in my head…” a kako odmiče poprima brži i energičniji ritam, koji prati Kobejnovo urlanje u toku strofe, dok pesma završava uznemirujućim stihovima poput “I miss you I’m not gonna crack…” koji  čine da žmarci prođu kroz kičmu. Jedno je sigurno, pesma “Lithium” je jedini litijum koji se obavezno uzima bez recepta, u situacijama kada smo na ivici da “puknemo”.

1. Smells Like Teen Spirit, Nevermind (1991)

“With the lights out, it’s less dangerous, here we are now, entertain us…” stihovi su pesme koja je ne samo obeležila jedan album, već jednu generaciju i jednu dekadu. Neshvaćeni i neprilagođeni, oni koji nisu dobro funkcionisali u društvu oko sebe, dobili su svog mesiju, stali su pod jednu zastavu, a himna je bila Smells like teen spirit. Pesma je, uz Lithium i In Bloom, učinila album Nevermind najprodavanijim albumom na svetu, a Nirvanu svetski poznatim bendom. Kobejn je, u četiri ipo minuta pesme, dao ljudima upravo ono što žele, ono što misle, ali ne znaju kako to i da iskažu. Na kraju, ono što ostaje iza svakog čoveka je trag. Kurt Kobjn, iako je kratko živeo, ostavio je neizbrisiv trag iza sebe. Pesnik i muzičar, glasnogovornik jedne generacije, otac i supružnik, buntovnik i borac za pravdu, čija se vatra nikada neće ugasiti.