-

NaslovnaAutorski članciKolumne i članci40 godina "Denim and Leather"

40 godina „Denim and Leather“

Iako mu koreni sežu do kasnih šezdesetih godina prošlog veka, heavy metal kao žanr sa specifičnim zvukom i vizuelnim identitetom u potpunosti se razvio nepunu deceniju kasnije. Presudnu ulogu u njegovom ustoličenju i popularizaciji odigrao je tzv. Novi talas britanskog heavy metala (skraćeno NWOBHM), dajući neke od vodećih predstavnika scene kroz čitavu narednu deceniju. Neki od njih su, poput grupe Def Leppard, uskoro ublažili zvuk, nastavljajući sa radom u domenu nešto prijemčivijeg hard rocka; drugi, prvenstveno Iron Maiden, postaju svojevrsne muzičke ikone; dok su Diamond Head i Angel Witch praktično kumovali nastanku thrash metala.

Negde na sredini, nikad naročita komercijalna senzacija, ali više nego dobro poznati usled postojanog zvuka i do današnjeg dana ravnomerno održavanog nivoa kvaliteta, smestili su se Saxon. Bez upadljive sklonosti kao eksperimentima ili drastičnom skretanju sa zacrtane razvojne linije, izgradili su ubedljiv renome sastava koji dostojanstveno čuva dobra stara žanrovska obeležja. U pitanju je muzika koja svakim akordom slavi sam proces pretakanja podsticajnog buntovničkog impulsa u rifove, pa povezivanja putem prenošenja tako izražene, neobuzdane energije na istomišljenike ujedinjene pod zastavom rokenrol/metal supkulture. Izravno i iskreno se služeći ikonografijom, pojmovima i sredstvima međusobnog prepoznavanja pripadnika ovog muzičkog bratstva, Saxon u isto vreme demonstrira izvođačku veštinu i potpuno razumevanje ideologije slobodnog duha.

I zaista, u njihovom slučaju ne grešimo mnogo ako ih nazovemo sinonimom za heavy kao podžanr. Zasluge su u opusu koji je upravo onoliko metal koliko se to može biti, podjednako prema stereotipnim predstavama ili u najafirmativnijem smislu. Pokrivaju baš svaki podrazmevajući pojam, od nepretencioznosti tekstova koji se „vrte“ oko svirki, života na margini, kožnih jakni, dugih kosa i brzih mašina, do srčanog muziciranja što pojačava adrenalin, ispunjavajući vene poklonika životvornom strujom. Ukoliko tragate za baš takvom, munjevitom i jednostavnom pločom na kojoj je sve odmereno, bez ijednog suvišnog elementa; koja se čitavom svojom minutažom drži određene visine i dinamike, bez predaha i ponavljanja, „Denim and Leather“ je kandidat po meri čak i najizbirljivijih.

Četvrti studijski album grupe Saxon, objavljen 25. septembra 1981. (za francusku diskografsku kuću „Carrere Record“), predstavlja završnicu nezvanične trilogije njihovih klasičnih ostvarenja, zajedno sa „Wheels of Steel“ i „Strong Arm of the Law“ (oba iz 1980. – jedan izlazi u aprilu, a drugi novembra te godine). Naslov aludira na karakterističan imidž poklonika (džins i koža), predstavljajući omaž supkulturi i usponu Novog talasa britanskog heavy metala, dok je istoimena pesma ujedno direktno posvećena fanovima grupe. Bila je to i poslednja ploča snimljena u originalnoj postavi: Peter „Biff“ Byford“ (vokal), Graham Oliver i Paul Quinn (gitare), Steve Dawson (bas), Pete Gill (bubnjevi). Potonji je ubrzo zbog povrede ruke napustio bend, a koju godinu kasnije se pridružio Motorhead-u. Članovi su zajednički napisali svih devet pesama, producirajući ih u saradnji sa Nigelom Thomasom.

Može se reći da je ovim albumom preduzeto simboličko putovanje od izvora inspirisanosti do uzajamne razmene nadahnuća. Ukoliko obratimo pažnju na teme, shvatićemo da je vešto opisan krug sa početkom u spoljašnjoj fasciniranosti, recimo, čeličnom voznom kompozicijom ili svetlošću i sevanjem na noćnom nebu, da bi se postepeno izvor moći pomerio na tačku obraćanja slušaocima – sam bend, dok sa bine isporučuje energiju. Električno kolo je, dakle, čvrsto povezano.

Kao najbolji mogući početak ploče i sasvim sigurno njena udarna tačka, najpre dolazi „Princess of the Night“. Nerazmetljiv, a moćan vokal Biffa Byforda, zarazan rif, odličan solo (koji je kasnije poslužio kao nadahnuće za „Seek & Destroy“ Metallice) i nezaustavljiva ritam sekcija: odmah su predstavljene sve vodeće karakteristike albuma. Zahvaljujući zagonetno-romantičnom naslovu ove pesme, mnogi obožavaoci, ne udubljujući se u tekst, razvijaju različite ideje o njenom mogućem značenju – kao na primer u Japanu, gde su, prema frontmenovim rečima, stalno morali da objašnjavaju o čemu se zapravo radi. U pitanju je parna lokomotiva „Princess Royal Class”, kojom je Byford bio fasciniran tokom detinjstva u Zapadnom Jorkširu.

Nas nekoliko klinaca imali smo običaj da noću silazimo do vijadukta i čekamo da protutnji poštanski voz. U prvim danima postojanja benda, parkirali bi kombi na groblju lokomotiva Barry Island (Glamorgan). Čak smo pokušavali i da im skinemo delove. Zbog svega toga, došao sam na ideju da napišem pesmu koja bi slavila ono što je do osamdesetih već bilo davna prošlost – izjavio je kasnije za „Metal Hammer“. Pesma je danas omiljeni deo koncertnog repertoara.

Na nju se nadovezuje izuzetno pevljiva i energična „Never Surrender“, koja veoma podseća na njihove saborce Judas Priest iz istog razdoblja, naročito kroz vokalne deonice. Sitan, gotovo neupadljiv motiv železnice (Living on the dark side, across the railroad track) fino je povezuje sa uvodnom numerom. Skladne gitare i ubojiti bubnjevi obeležavaju još jedan dobar heavy standard, „Out of Control“, ovoga puta sa osetnim uticajem nasleđa Deep Purple – koji se otvoreno spominju u stihovima pesme „Play It Loud“. Prvu stranu ploče upotpunjuje numera „Rough and Ready“, pri čemu svih pet traka sledi specifičnu logiku. Polaze iz perspektive buntovnika koji sa margine, braneći svoja uverenja i nekonvencionalni stil, prkosi čitavom svetu.

Album juri bez usporavanja, tako da i druga strana vinila donosi isključivo brz tempo, ali sada nametnut „iznutra“. Spomenuti autsajder postao je glasnogovornik sa mikrofonom, čija iskustva govore o drugoj, izvođačkoj strani: od beskonačnih putovanja do konkretnih festivala. Iste senzacije sada imaju novo izvorište, strujanja teku od publike do muzičara i natrag. Kao i na prvoj, početne dve pesme B strane ubedljivi su hitovi i njen najveći adut.

Just like the thunder, the crowds began to roar, glase stihovi najkraće pesme na albumu. Vrlo melodična, sa tom vrištećom gitarom u uvodu i „skokovitom“ strukturom, „And the bands played on“ budi asocijacije na „Strange Kind of Woman“ i neodoljivo uvlači slušaoca unutar opisane atmosfere koncerta, preplavljene magijom u vazduhu. Direktno inspirisana festivalom „Monsters of Rock“ iz 1980. godine, prvobitno je bila za tri strofe duža (jedna govori o Judas-ima, a druga o samom Saxon-u) i njihov je najveći uspeh na britanskim top listama singlova.

„Midnight Rider“ nastaje pod utiscima sa prve severnoameričke turneje benda od prethodne, 1980. godine, naročito brojnih gafova tadašnjeg menadžera Dannyja Straida (o kome pesma i govori). „Fire in the Sky“ ponovo kao da (slučajno?) aludira na Deep Purple, s tim što nosi, za promenu, apokaliptični prizvuk. Završnica pripada istinskoj himni, naslovnoj „Denim and Leather“, između ostalog i po tome što se velikodušno istupa iz „egocentrične“ pozicije bogolike figure frontmena (You can always be a singer like me and front the band, when on the stage we wait at your command), priznanjem: It was you that set the spirit free. Navedeno potvrđuju nešto ležerniji ritam i horski refreni, koji pojačavaju osećaj kolektivnog duha.

Kompaktno, ujednačeno, dobro usvirano i vrlo temperamentno, Saxon su utabali stazu budućim entuzijastima, stvorivši primer koji ne zastareva. Svežina, istovremeno neodoljivi retro šmek i ubedljivost ploče ne ostavljaju sumnje u to kako (bi trebalo da) zvuči čistokrvni heavy metal.